In Morfeus' armen
Waarom slapen we?
Een groot deel van ons leven brengen we horizontaal tussen de lakens door. Bijna eenderde van de tijd verslapen we. Is dat niet zonde? Want wat zouden we allemaal niet kunnen doen in die vijfentwintig jaar: een heel oeuvre bij elkaar schrijven, de zeven wereldzeeën bevaren, of alle boeken in de bibliotheek lezen.
[januari 2004]
Een groot deel van ons leven brengen we horizontaal tussen de lakens door. Bijna eenderde van de tijd verslapen we. Is dat niet zonde? Want wat zouden we allemaal niet kunnen doen in die vijfentwintig jaar: een heel oeuvre bij elkaar schrijven, de zeven wereldzeeën bevaren, of alle boeken in de bibliotheek lezen.
Na zo’n honderd jaar slaaponderzoek is er nog steeds geen bevredigend antwoord op de vraag waarom we eigenlijk slapen. Het korte antwoord op de vraag waarom we slapen: omdat we niet wakker kunnen blijven. Het lange antwoord vindt u in dit webdoc.
Tekst: Jacqueline de Vree
januari 2004
Dit webdoc is gemaakt in het kader van De Slapeloze Nacht, een 27 uur durend festival dat op zaterdag 17 en zondag 18 januari 2004 plaatsvindt in het Utrechtse Vredenburg.
Hoofdstukken
-
1
De oceaan van de slaap Kabbelende thètagolven en lange diepe deltarollers
-
2
REM-slaap
-
3
Slaap er nog eens een nachtje over!
-
4
Slapen als een os
-
5
Diepe slaap in de schijnwerpers Rem valt van voetstuk
-
6
Nooit meer slapen "If you snooze, you lose"
-
7
Altijd slaperig Hongerstofje houdt je wakker
-
8
Freud in de pet-scan
Artikelenx
-
Het onzichtbare slaaptekort Chronisch slaaptekort haal je niet zomaar even in. Het blijft sluimeren in je lichaam en steekt de kop weer op zodra je te weinig nachtrust krijgt.
-
Slaap je slank Langslapers wegen minder Er is hoop voor al die mensen die al jaren tevergeefs diëten en sporten om af te vallen. Nieuw onderzoek bevestigt het andermaal: slapen helpt om gewicht te verliezen.
-
Gen berooft fruitvlieg van slaap Het uitschakelen van één enkel gen maakt dat fruitvliegjes slapeloze nachten hebben.
-
Slaap zacht Ondiepe slaap mogelijk risico diabetes Wie oppervlakkig slaapt, wordt ’s ochtends niet alleen duf wakker, maar loopt mogelijk ook een verhoogd risico op diabetes, schrijven onderzoekers deze week in PNAS.
-
Herbeleven in fast-forward Herinneringen versneld opgeslagen tijdens de slaap Tijdens het slapen hebben de hersenen het maar druk. Met het versneld herhalen van wat overdag is gebeurd, zo blijkt uit Amerikaans onderzoek bij ratten. Maar leren lukt beter overdag, want dan wordt er minder van het hormoon melatonine afgegeven. Bij zebravissen tenminste.
-
Slaap (liever) lekker Emotiebrein van slag door slaapgebrek Een nachtje zonder slaap kan uw brein fors ontregelen. U bent daardoor een stuk minder bestand tegen onplezierige emoties.
-
Slaapstroom verbetert geheugen Extra snel leren met elektroden op je hoofd Elektrische breinstimulatie tijdens het slapen kan zorgen dat studenten zich beter herinneren wat ze de vorige avond geleerd hebben, rapporteren onderzoekers in Nature. Langzame hersengolven zijn volgens hen een sturende kracht achter het vastleggen van herinneringen.
-
De dynamiek van dutjes Lerende fruitvlieg slaapt meer Een fruitvlieg heeft meer slaap nodig als hij net iets nieuws heeft geleerd, toont een intrigerende reeks proeven aan. De hersenstof dopamine speelt daar een sleutelrol bij.
-
Vliegensvlug uitgeslapen Wakkere fruitvliegen en de pil tegen slaap Sommige fruitvliegjes hebben veel minder slaap nodig dan hun soortgenoten. Amerikaanse onderzoekers kwamen erachter waar dat aan ligt. Hun ontdekking zou ooit kunnen leiden tot een middel dat ook onze slaapbehoefte kan terugdringen, denken ze.
-
Afvallen terwijl u slaapt Korte nachtrust maakt dik Hoe minder je slaapt, des te dikker je wordt. Dat komt omdat slaapgebrek invloed heeft op twee bij eetlust betrokken hormonen. Het advies voor de naderende feestdagen luidt dan ook: zorg dat u voldoende nachtrust krijgt.
-
De geluksmeter Kinderen maken minder blij dan gedacht Vrouwen gaan liever winkelen dan dat ze bezig zijn met hun kinderen. En wie slecht heeft geslapen, voelt zich de hele dag net zo ongelukkig als een forens in de ochtendspits. Dat blijkt uit nieuw onderzoek naar het dagelijks welbevinden van burgers.
-
Spannende uitstapjes Een slaapwandelaarster die op zoek ging naar seks, is door slaapexperts genezen.
-
Hoe je koffie moet drinken Bruikbare tip uit de wetenschap: hoe haal je de meeste pep en concentratie uit je koffie terwijl je je slaap zo min mogelijk verstoort? In ieder geval niet door ’s ochtends een paar bakken achterover te slaan en daar de rest van de dag op te teren. Beter kun je de hele dag door af en toe een slok koffie, thee of cola of een stuk chocola nemen.
-
Klaarwakker Orexine houdt je wakker Een medicijn voor de slaapziekte narcolepsie is weer een stapje dichterbij gekomen. Muizen die de boodschapperstof orexine toegediend kregen, ontwaakten pardoes uit hun voortdurende slaap.
-
Stoorzender in bed Partner verstoort slaap Een bedgenoot die het dekbed inpikt, steeds maar seks wil of snurkt; het valt niet mee om samen te slapen. Een op de vier mensen slaapt slecht door de slaapgewoonten van de bedgenoot.
-
Slaap erover Nachtje slapen geeft écht nieuw inzicht Het aloude advies om er nog een nachtje over te slapen, blijkt écht te werken. Slaap scherpt de creativiteit en bezorgt u nieuwe inzichten, blijkt uit nieuw onderzoek.