Verhitte strijd over klimaat
Verontwaardigde 'sceptici' en verontrustende feiten
Nog een paar weken en de klimaattop in Kopenhagen begint echt. Voor- en tegenstanders van een streng akkoord halen nu alles uit de kast. Onderzoekers komen met verontrustende wetenschappelijke studies, hun opponenten zwaaien met gestolen e-mails en wilde beschuldigingen. Wat is effectiever?
Delen van de e-mailcorrespondentie van de invloedrijke Climate Research Unit van de universiteit van East Anglia liggen sinds vorige week op straat. Dat leidde direct tot grote opwinding onder mensen die al jaren roepen dat de klimaatwetenschappers deel uitmaken van een wereldwijd complot om burgers geld uit de zak te kloppen.
Dit zou het definitieve bewijs zijn dat de onderzoekers met cijfers rommelen, onwelgevallige wetenschappelijke studies onder tafel vegen en klimaatgegevens achterhouden. Onbetrouwbare schurken dus, die klimaatjongens? Met de feiten heeft dit beeld weinig van doen, waarover zo meteen meer, maar het blijkt een effectieve campagne.
Sommige journalisten met weinig kennis van de feiten - of minachting daarvoor - gaan volledig mee in de verontwaardiging. Een voorbeeld is te vinden in De Telegraaf. Geenstijl.nl blaast uiteraard ook een partijtje mee en doet er daarna nog een schepje bovenop met een eenvoudig te weerleggen onzinverhaal over een Nieuw-Zeelandse temperatuurgrafiek. Getuige de reacties beseft de grote meerderheid van het publiek niet dat deze verhalen vol feitelijke onjuistheden staan.
Gebrek aan kennis
Andere journalisten lijken de plank mis te slaan door gebrek aan kennis over de onderwerpen die in de gestolen mails besproken worden. Bijvoorbeeld Stephen ‘Freakonomics’ Dubner, in een opiniestuk in The New York Times dat vanmorgen ook in de Volkskrant stond. Hij meent dat de mails ‘een wel erg lelijke kant van de klimaatwetenschap’ laten zien.
Zelfs George Monbiot, columnist in the Guardian en fervent strijder tegen mensen die feiten over het klimaat verdraaien, trekt voorbarige conclusies. “De gehackte e-mails zijn een zware slag, maar de wetenschap over global warming is bestand tegen veel meer dan dat”, schrijft hij weliswaar, maar hij meent ook dat “sommige mails lijken te wijzen op pogingen om de publicatie van werk door klimaatsceptici tegen te houden of om het uit een rapport van het Intergovernmental Panel on Climate Change te houden.”
Wie de gewraakte passages leest – heb je de tijd, volg dan eerst even de links in bovenstaand citaat - krijgt inderdaad de indruk dat er gesjoemeld wordt. Maar is die eerste indruk wel terecht? Waar het gaat over het tegenhouden van publicaties, slaat dit op artikelen die volgens de klimaatwetenschappers die de mails schreven, in de gebruikelijke ‘peer review’ (beoordeling door vakgenoten), hadden moeten sneuvelen. Daar hadden ze goede argumenten voor, die ze nadien ook in de wetenschappelijke literatuur hebben gegeven.
Niet langer onpartijdig
Uit de mails blijkt, dat de klimaatwetenschappers de redactie van vakblad Geophysical Research Letters (GRL) niet langer als onpartijdig zag, en daarom wilden dat hun collega’s niet meer in het tijdschrift zouden publiceren. Michael Mann schrijft in januari 2005: “They have published far too many deeply flawed contrarian papers in the past year or so. There is no possible excuse for them publishing all 3 Douglass papers and the Soon et al paper. These were all pure crap.”
Aan die harde woorden ging iets vooraf. Klimaatwetenschappers sloegen hun critici altijd om de oren met het feit dat zij geen onderzoeksresultaten in serieuze wetenschappelijke tijdschriften konden laten zien, maar daar kwam een eind aan. Niet alleen omdat de ‘sceptici’ eigen tijdschriften als ‘Energy and Environment’ oprichtten, waarin ze naar hartelust artikelen konden publiceren die elders de toets der kritiek niet zouden doorstaan. Maar ook doordat ze binnen wisten te komen in de redactie van het echte wetenschappelijke tijdschrift waarover Michael Mann het had.
*Correctie: dit moet zijn: waardoor ze binnen wisten te komen in de redactie van het echte wetenschappelijke tijdschrift Climate Research. In een mail schreef Mann ook: "It's one thing to lose "Climate Research". We can't afford to lose GRL." en: "Apparently, the contrarians now have an "in" with GRL. This guy Saiers has a prior connection w/ the University of Virginia Dept. of Environmental Sciences that causes me some unease. I think we now know how the various Douglass et al papers w/ Michaels and Singer, the Soon et al paper, and now this one have gotten published in GRL*
In januari 2003 publiceerde dat * Climate Research dus * een artikel van Soon & Baliunas (met aan het eind interessante vermeldingen over de financiering van het onderzoek!), waarin de auteurs schrijven dat “de 20e eeuw waarschijnlijk niet de warmste eeuw van het laatste millennium was, noch een unieke klimaatperiode”. Afgezien van het feit dat deze stelling helemaal voorbijgaat aan opwarming binnen de 20e eeuw, toch niet onbelangrijk, hebben de auteurs aanwijsbare, ernstige fouten gemaakt in het interpreteren van gegevens. Een overzicht staat hier.
Vijf van de tien redactieleden van GRL * Correctie: Climate Research * namen vervolgens ontslag uit onvrede over de kwaliteitscontrole van het tijdschrift. Zelfverklaard ‘klimaatscepticus’ Chris de Freitas, het redactielid dat het artikel had laten plaatsen, bleef, en de regel dat artikelen geplaatst konden worden nadat ze door slechts één van de redactieleden goedgekeurd waren, ook. Dus was het raar dat Michael Mann in een mail aan collega’s pleitte tegen GRL? * Dit moet zijn: CR * Overigens zit De Freitas nu niet meer in de redactie van het vakblad.
* Correctie: hij zat bij CR, maar is daar nu weg. Wat wel belangrijk is om te weten: De publicatie in GRL naar aanleiding waarvan Mann zich in 2005 zo opwond, deze, bevatte terechte kritiek op zijn statistische methoden. Dus hij maakt hier geen goede beurt. En dat geldt ook voor Phil Jones, die het onder meer over dat artikel had toen hij schreef: "I can't see either of these papers being in the next IPCC report. Kevin and I will keep them out somehow - even if we have to redefine what the peer-review literature is !" *
Een trucje?
Goed, volgende punt. Veel van de ophef gaat over de volgende passage in een mail van CRU-directeur Phil Jones: “I've just completed Mike's Nature trick of adding in the real temps to each series for the last 20 years (ie from 1981 onwards) amd from 1961 for Keith's to hide the decline.” Klinkt alarmerend. Een trucje om een daling te verdoezelen? Maar nee. Het blijkt te gaan om een volkomen gerechtvaardigde statistische bewerking om de gegevens van indirecte en directe temperatuurgegevens in één grafiek te krijgen. Jones vertelt in een interview met The Guardian wat hij bedoelde. En een uitgebreidere uitleg is hier te vinden.
Wat zijn verder nog stenen des aanstoots? Een verzuchting van Kevin Trenberth in oktober van dit jaar: “The fact is that we can't account for the lack of warming at the moment and it is a travesty that we can't. The CERES data published in the August BAMS 09 supplement on 2008 shows there should be even more warming: but the data are surely wrong. Our observing system is inadequate.”
Hij heeft het hier over de gegevens van het Clouds and the Earth's Radiant Energy System van NASA. Als de recente gegevens inderdaad niet kloppen, zal dat waarschijnlijk wel aangetoond worden, want dit is maar één van de vele methoden die gebruikt worden om de temperaturen op aarde te meten. En let op: hij heeft het over "the lack of warming at the moment". Hij heeft het niet over de afgelopen tien jaar, waarvan 'sceptici' ten onrechte beweren dat de opwarming is gestopt.
Klimaatverandering gewenst
Dit dan: “IPCC, me and whoever will get accused of being political, whatever we do. As you know, I'm not political. If anything, I would like to see the climate change happen, so the science could be proved right, regardless of the consequences. This isn't being political, it is being selfish.” Aldus Phil Jones in 2005 aan John Christy, een collega die doorgaans onder de ‘sceptici’ geschaard wordt. Fraai is anders, maar een doodzonde kun je zo’n verzuchting moeilijk noemen. Overigens werd 2005 het warmste jaar ooit gemeten.
Excuses voor de lengte van dit artikel, maar er zijn nog meer verwijten die een beschouwing verdienen. De klimaatwetenschappers zouden gegevens achterhouden en zelfs willen vernietigen. Phil Jones schrijft in 2005 aan Michael Mann: “The two MMs (Steve McIntyre en Ross McKitrick – EV) have been after the CRU station data for years. If they ever hear there is a Freedom of Information Act now in the UK, I think I'll delete the file rather than send to anyone.” Dit is wel een potentieel ernstige uitlating, al is het natuurlijk nog geen feit dat Jones inderdaad gegevens heeft doen verdwijnen.
En er is nog iets: de gegevens waarover het gaat, komen van nationale meteorologische instituten als het KNMI. Die gegevens zijn geld waard. Klimaatonderzoekers mogen ze wel gebruiken, maar niet zelf vrijgeven, hebben ze met sommige van die instituten afgesproken. Raar, want in de wetenschap moet je zo transparant mogelijk zijn. In ieder geval zouden de ‘sceptici’ hun kritiek wat dit betreft in de eerste plaats moeten richten op de koepelorganisatie van meteorologische instituten, niet op de klimaatwetenschappers.
Rapport met feiten
Tot slot: harde feiten. Klimaatwetenschappers, waaronder degenen die hun privécorrespondentie nu overal op internet kunnen teruglezen, brachten deze week een rapport uit waarin ze de nieuwste kennis over het klimaat op een rij hebben gezet. Uiteraard óók bedoeld om de gesprekken in Kopenhagen te beïnvloeden. Maar dit is allemaal afkomstig uit peer-reviewed wetenschappelijke tijdschriften. Het is weinig opwekkende lectuur.
Een greep uit de belangrijkste bevindingen: De uitstoot van CO2 uit fossiele brandstoffen is sinds 1990 met 40 procent gestegen. De gemeten wereldtemperaturen van de afgelopen 25 jaar laten een opwarming met gemiddeld 0,19 graden per tien jaar zien – ook in de afgelopen tien jaar. Elk jaar sinds 2001 staat in de top tien van warmste jaren ooit en 2009 komt er ook in.
Extreme weersomstandigheden komen sinds 1990 vaker voor en worden voor de toekomst ook meer verwacht. De bijdrage van smeltend ijs aan de zeespiegelstijging is opgelopen van 0,8 millimeter per jaar in de jaren negentig naar 1,2 millimeter per jaar nu. De verwachting is dat dit tempo verder oploopt. De totale zeespiegelstijging was in de periode van 1993 tot nu gemiddeld 3,4 millimeter per jaar, terwijl de verwachting van het IPCC 1,9 millimeter was. De gemiddelde temperatuur op aarde in het jaar 2100 zal volgens klimaatmodellen tussen de 2 en 7 graden hoger liggen dan voor de Industriële Revolutie. Hoe veel het wordt, is vooral afhankelijk van de toekomstige uitstoot van broeikasgassen.
Heel wat schokkender dan de uitgelekte e-mails, als je het mij vraagt. Maar niet noodzakelijkerwijs effectiever in het beïnvloeden van de publieke opinie.
* Update 29 nov: Nu is er een nieuw 'schandaal': originele klimaatgegevens van CRU blijken in de jaren tachtig weggegooid te zijn. Maar de échte originelen zijn dat waarschijnlijk niet, want de oorspronkelijke gegevens komen van meteorologische instituten.*
Elmar Veerman
Reacties
Tilla Oudshoorn
18 december 2009
Hartelijk dank voor uw artikel Ik ben blij dat iemand de moeite neemt om de feiten duidelijk en volgens mij onafhankelijk te beschrijven.
jopie
8 december 2009
Het lijkt mij duidelijk dat we heel erg weinig weten over het klimaat als we het weer van (over)morgen al niet eens met zekerheid kunnen voorspellen.
Le Mazel
6 december 2009
De volkomen uit hun verband gerukte wetenschappelijke ditjes en datjes samengevoegd tot een apocalyps verhaal van Pascal is niet echt een zinvolle bijdrage aan de discussie.
hans, almere
3 december 2009
mensen, het is nu wel duidelijk dat we al die tijd voorgelogen zijn. al die milieupraatjes zijn een middel om ons het geld uit de zakken te kloppen, en oms ons zoet te houden. verdeel en heers... er is genoeg te vinden op het internet hierover, echter zwijgt links nederland in alle talen. aangezien links ook de media in handen heeft, blijft het dus stil... alleen de telegraaf durft het naar buiten te brengen, waarvan acte. moet je nou echt hoger geschoold zijn om dat te snappen? ik denk dat iedereen dat wel snapt. of mischien gewoon niet wil snappen, omdat het niet in hun straatje past...
S.v.L.
3 december 2009
"Willem Schot". Dank U, alles wat ik te weten komt over het klimaat is meegenomen.Aardig om die moeite te nemen.
Willem Schot
2 december 2009
Tav SvL. Prof de Jager is een bewonderenswaardig man en heeft een zeer leerzame site, http://www.cdejager.com Ik heb als amateur hier wel wat van geleerd. We moeten ons echter realiseren dat de activiteit van de zon cyclisch varieert ahw met golfbewegingen op korte termijn (ca 11 jaar) en op langere termijn. De lange termijn golf zat rond 1960 op een hoge top, daarna is de magnetische activiteit en de aantallen zon vlekken langzaam minder geworden. Nu lijkt het erop dat de zon in een dal zit, maar de activiteit kan nog wel enige tijd laag blijven of nog wat zakken. Als je dan naast de dalende zon activiteit de temperatuur stijging zet van de laatste 50 jaar dan voel je toch weinig reden om het broeikas effect te bagatelliseren. Verder is apriori vlg de natuurkunde te verwachten dat de temperatuur zal stijgen tgv het broeikas effect. De wisselende zon activiteit zorgt ervoor dat de opwarming in de toekomst onregelmatig gaat verlopen, dus soms traag of afwezig, maar ook kunnen hierdoor tijdelijk snelle opwarmingen ontstaan met een groot risico voor rampen.
S.v.L.
2 december 2009
Alleen het schrijven van dit artikel is al heel bijzonder, uitgeplozen tot en met.En met een gezicht van: Het wordt hoogtijd dat je deze zaken in het juiste licht ziet.En dat was ook zo. Maar wat nu, als die zon werkelijk aan vacantie toe is? Hij heeft het hard nodig, want slaapt aan een stuk door.Niemand praat over Kees de Jager. Niet dat hij het zeker weet, maar hij houdt het wel in de gaten. En zijn conclusie is, dat het misschien net zo goed veel kouder worden kan.Bovendien is hij al heel lang wetenschapper,en ook nog es gerespecteerd.Tjonge!! Verbeeld je dat het die kant op zou gaan, dan beleef je nog es wat tussen al die weters.Spannend, beter dan 7 graden verder. http://www.klimatosoof.nl/node/899er.
Pascal
1 december 2009
tav Robert... Ja, omdat het de kosmische electromagnetische energiën zijn die ons gehele zonnestelsel beïnvloeden. Deze komen grotendeels van het centrum van de melkweg. De heliosfeer beschermt ons hier voornamelijk tegen maar er vallen nu gaten in deze bescherming. Deze energiën dringen simpelweg binnen omdat onze zon en dus het gehele zonnestelsel verzwakt is en op het punt van één grootste omkering staat. Het is de zwaartekracht van het centrum van de melkweg dat de planeten(en dus de materie) laat vechten voor overleven. Dat is ook de reden dat er op planeten leven ontstaat.. doormiddel van recyling van materie zolang als mogelijk te blijven draaien om niet terug te vallen op zijn kern... de zon. Is het niet erg bijzonder om te zien hoe de mens nu om niet te stikken in zijn eigen vuil zijn afval aan het recyclen is ? Alle cycli in het universum zijn elkaars gelijke omdat zij allen uit elkaar geboren zijn en alles gebeurt daarin tegelijkertijd. ter verduidelijking..... Zwaartekracht is ''electromagnetisme''en dit bezit elk atoom, deze reageren hierdoor allemaal op elkaar. Hier een link om het helemaal te begrijpen..... http://www.mauricecotterell.com/gravity1.html Wel jammer dat ook deze ''her''vonden wijsheid geen ingang vind bij de regeliere wetenschap... maar oké, er is dan ook niets nieuws onder de zon.
jon
1 december 2009
Willem, inderdaad, de processen zijn moeilijk voorspelbaar. Het probleem is ook dat een mens die rookt een relatief klein systeem is, en reproduceerbaar in vergelijking met de aarde, waarvan wij er maar één hebben. De factoren die een rol spelen bij de aarde als geheel zijn daarom naar mijn mening veel moeilijker te onderscheiden dan bij een rokende mens. Daarom ben ik redelijk geshockeerd door de werkwijze van de klimaatwetenschappers. Zo horen wetenschappers niet wetenschap te bedrijven. Helaas zijn wetenschappers ook mensen.
Robert Philippi
1 december 2009
http://www.timesonline.co.uk/tol/news/uk/article1720024.ece enig idee waarom op Mars de temperatuur in dezelfde trend stijgt als op aarde?
Lennert Veerman
1 december 2009
Goed artikel - eindelijk eens uitgelegd wat die gewraakte emails betekenen. Helaas, de desinformatie campagne van de klimaat-sceptici is inderdaad erg effectief. Beproefde taktiek die eerder door de tabaksindustrie lange tijd met succes is toegepast: zaai twijfel door dissidente wetenschappers te steunen, door serieuze wetenschappers in diskrediet te brengen, door te (laten) roepen dat er helemaal geen bewijs is, etc. Op het discussieforum van The Economist - geen wetenschappelijk forum, maar wel invloedrijk - krijgen de 'denialists' nu meer bijval dan degenen die hopen dat er in Kopenhagen effectieve maatregelen worden overeengekomen. Ik vermoed sterk dat een deel van die anonieme schrijvende lezertjes in dienst is van de olie- of kolenindustrie. Geweldig voor lobbyisten, zulke fora, maar evenwichtige informatie levert het niet op. Hier in Australie, per capita de grootste CO2 producent, is de leider van de rechtse oppositie gewipt omdat hij voor een (fiks afgezwakt) 'carbon trading scheme' was. Probleem is dat heel weinig mensen zelf de kennis hebben om de tegengestelde claims kunnen beoordelen. En dat, zoals je laat zien, de pers zijn taak om de feiten helder weer te geven niet goed uitvoert. In zo'n situatie krijgt degene die het hardste schreeuwt gelijk.
Willem Schot
30 november 2009
Tav Jon, Er is bij klimaat wetenschap inderdaad sprake van meer variabelen, zoals ook in de geneeskunde. Hierdoor zijn processen vaak moeilijk voorspelbaar. Dat wil echter niet zeggen dat men de oorzaak - gevolg relaties niet zou kennen. Je kan het advies van de klimatologen om minder broeikasgassen te produceren vergelijken met het advies van een dokter om niet te roken. Ook daarbij weet kan de dokter geen zekere voorspellingen doen over de ontwikkeling van de gezondheidstoestand. Het geharrewar tussen sceptici en volgers van de klimatologie zou een stuk minder worden als men hier even als in de geneeskunde meer multifactieel ging denken
jon
30 november 2009
Ik twijfel er niet aan dat de mensheid ongebreideld CO2 de lucht instoot, en dat de aarde opwarmt, maar het verband tussen beide is onmogelijk aan te tonen. Er zijn teveel variabelen. Klimaatwetenschap is eenzelfde wetenschap als quantitative finance. Het laatste modelleert de risico's in de financiële wereld. We hebben allemaal gezien dat de financiële markten onmogelijk in een standaardtheorie zijn te vangen zoals in de exacte wetenschappen. Er zijn simpelweg teveel variabelen in de financiële wereld, net als in de echte wereld. Klimaatwetenschap is meer een pseudo wetenschap dan een echte wetenschap. Dit wordt geillustreerd door de amateuristische archivering van data en het weggooien van belangrijke raw data, alsof dit niet uitmaakt in de wetenschap. We moeten ons er allemaal zorgen over maken dat in de klimaatwetenschap, binnen tientallen jaren meer geld in omgaat dan in wetenschappen als biotechnologie.
Sjors Jansen
30 november 2009
Ik kan helaas weinig zinnigs bijdragen maar u heeft zeker mijn respect verdiend met dit artikel.
Pascal
30 november 2009
Het is een kosmische cyclus die het leven op aarde met ''pieken'' doet ontstaan om juist warmte=energië vrij te maken, dit omdat de aarde dan in de overgang zit naar een ijstijd. Het is dus goed voor de aarde om warmte vrij te maken en dit zal de mens die van dit evolutie proces het hoofd is (wat enkelt draait om energië behoudt van de aarde) tot het uiterste drijven met ''kern''energië. Een kernoorlog dus die alleen maar groter wordt door nu energië opwekking te reduceren. De mens heeft een ''aandeel'' in de opwarming en dat is dan ook de enige reden van de onvoorstelbare bevolkingsgroei na de tweede wereld oorlog. Dit wordt door kosmisch electromagnetische energiën die ook in cycli lopen bepaalt. Dit is dus een proces wat precies ''juist'' verloopt. Er bestaat net als in alle levens aspecten hierin dan ook geen goed of slecht. Alles gaat perfect volgens kosmisch plan. Het is dan ook totaal nutteloos om je ergens druk over te maken... maar oké ga jullie gang iemand moet dat doen. Het is enkelt jammer dat niemand ziet dat het spelen met emotie is van de overheid om te bereiken wat er moet gebeuren.... Zolang mogelijk de economie rekken totdat deze ook met een knal in elkaar stort.
Rob
30 november 2009
Ik vind toch dat jullie hier in dit artikel te makkelijk over Climategate heen stappen. Ten eerste zou ik zeggen dat George Monbiot een goede en conservatieve inschatting maakt en zeker geen voorbarige conclusies trekt. Ten tweede is er wel degelijk data weggegooid, tegen alle wetten (en ethiek) in. Ten derde is het peer-review proces duidelijk corrupt. Conclusie, van een algemeen consensus over AGW is duidelijk geen sprake, en dat is er waarschijnlijk nooit geweest. De politici willen dit graag, maar wetenschappelijk is dit een discipline die in de kinderschoenen staat. Ik vind het juist bizar dat we niet veel meer commotie hierover krijgen. Minister Cramer gaat komende weken in Kopenhagen miljarden van ons geld aan anderen beloven in de hoop dat het klimaat zich daar iets van zou aantrekken. Dit doet zij op basis van de gegevens van het IPCC. De gegevens van het IPCC blijken nu juist op veel punten ter discussie te staan. Er was altijd al boterzacht bewijs voor AGW. Van het Klimaat en de schommelingen in het verleden begrijpen we eigenlijk nog heel weinig (wordt ook in de e-mails duidelijk). We zijn allemaal op het verkeerde been gezet, en het lijkt erop dat veel mensen nog niet willen accepteren dat er nog geen harde conclusies over het klimaat te trekken zijn.
Willem Schot
29 november 2009
Er is sprake van een zeer serieus probleem: de laatste decennia een opwarming van ca 0,2 graad per 10 jaar door de mens. Dit is een hard feit en de ernst daarvan biedt eigenlijk weinig ruimte om elkaar voor de voeten te lopen, zeker niet met intriges gebaseerd op diefstal van informatie. Toch vind ik opbouwende kritiek wel op zijn plaats. Mijn idee is toch wel dat de handelswijze van de klimaat wetenschappers en daardoor ook van de overheid inefficiënt is doordat men eenzijdig gefixeerd is op klimaatveranderingen door de mens. Men beseft te weinig dat de mens hierbij nu alleen maar een van de ‘spelers’ is geworden in de grote systemen van aarde en zon. Het zwakke punt in het beleid van aanpak is dat men de ‘spelregels’ van die systemen niet kent en te weinig doet om ze te leren kennen. De huidige temperatuur verandering van 0,2 graad per 10 jaar is in onze klimaat era, het Holoceen waarschijnlijk zeldzaam. In de ijstijd kwamen echter veel grotere temperatuur sprongen van meer dan 1 hele graad per 10 jaar wel met grote regelmaat voor, zelfs periodes lang elke 1500 jaar. Het werd daardoor steeds in ruim 100 jaar 10 tot 15 graden warmer om daarna weer snel af te koelen. Dit ging door tot de laatste opwarming van 11500 jaar geleden toen bleef het warm en begon het Holoceen. De oorzaak hiervan, dus de ‘spelregels’ van het systeem kent men niet. Sommigen zeggen: fluctuaties in de Golfstroom, maar dit is onzin. De aardbaan cyclus volgens Milankovitsj heeft slechts een geringe verbinding met alleen die overgang naar het Holoceen. Er zijn echter bewijzen dat de zon het klimaat op aarde altijd heeft geforceerd en dat je dus de zon moet begrijpen om het klimaat te begrijpen. Hierover staat bewijsmateriaal op de site www.genevo.nl
Menno
29 november 2009
Het vreemde aan deze zaak is dat nu zelfs google censureert op "climategate". Het lijkt er steeds meer op dat er dus meer aan de hand is dan dit artikel suggereert.
Marcel
28 november 2009
Als de wereld werkelijk opwarmt waarom hersteld de noordpool zich weer? Men acht de kans groot dat de noordpool uitgestrekter zal worden dat het ooit was. Bovendien heeft o.a het KNMI foute metingen vericht.
A.C.Koning
28 november 2009
De beste oplossing lijkt o.g. vermindering van de bevolking.! ? ! ? ! En bevolking van de helft van de huidige geeft ook de helft van de vervuiling etc. Wie vindt dat met mij ? ? >
Hans Erren
28 november 2009
Eduardo Zorita http://coast.gkss.de/staff/zorita/myview.html Why I think that Michael Mann, Phil Jones and Stefan Rahmstorf should be barred from the IPCC process Eduardo Zorita, November 2009 Short answer: because the scientific assessments in which they may take part are not credible anymore.
Sydney Grimm
28 november 2009
Persoonlijk twijfel ik niet aan de data van de meteorologische instituten overal op de wereld. Maar ik zou het prettig vinden als men bij het inventarisen van alle mogelijke oorzaken ook de omstandigheden van ons zonnestelsel binnen de interstellaire ruimte betrekt. De huidige inzichten op basis van de metingen van de IBEX en Cassini satellieten laten zien dat ons zonnestelsel geen simpele "stralingskachel" is in de ruimte. De lokale deeltjesdichtheid in de interstellaire ruimte zal "het klimaat" binnen ons zonnestelsel zeker beïnvloeden. Populaire link: http://www.astrostart.nl/index.php?option=com_content&task=view&id=1734&Itemid=1
D.L. Alderliesten
28 november 2009
De strijd tegen vervuiling is inderdaad zeer belangrijk, maar het stijgende water vormt m.i. ook een mondiaal probleem van formaat. Miljoenen mensen wonen in vruchtbare, maar laaggelegen kustgebieden en een significante zeespiegelstijging kan voor grote migratiegolven zorgen met de daarbij behorende (politieke) spanningen. Daarbij komt dat het dan nog beschikbare land ook nu al slecht wordt beheerd door het mensdom; vervuiling, kaalslag, verwoestijning, noemt u maar op. De voedselvoorziening zal dan een nog groter probleem worden. Verder is er nog de aanhoudend lage activiteit van de zon. Gezaghebbend astronoom Prof. C. de Jager noemde de zon onlangs nog "zo dood als een pier". Het zou kunnen dat deze toestand van de zon een tijdelijke temperatuurdaling op aarde zou kunnen veroorzaken. Indien sceptici erin slagen de politiek daarmee in slaap te sussen wordt de situatie er niet beter op zodra de zon weer op haar vertrouwde niveau van activiteit terugkeert. Dan heeft men weer kostbare tijd verloren laten gaan. Investeren in "renewable energy" blijft m.i. urgent, met de zon, letterlijk en figuurlijk, als "brandpunt".
mark van stramproy
28 november 2009
het is beschamend dat een kwaliteitskrant als de volkskrant genoegen neemt met een slecht onderbouwd artikel van stephen j. dubner (grappig, dat je meldt dat hij Freakonomics geschreven heeft. ik heb het boek drie jaar geleden gekocht. was de naam van de schrijver compleet vergeten. het ligt nu naast mijn toetsenbord.). anyway, een klacht naar de ombudsman van de volkskrant lijkt mij wel op zijn plaats. de kwestie is te belangrijk om er met de pet naar te gooien. zelfs een website als geenstijl.nl probeert zorgvuldiger te zijn, ook al lukt ze dit niet altijd. en voordat ik het vergeet: bedankt voor je artikel, erg leerzaam !
Billie Boot
28 november 2009
Ik twijfel niet aan de opwarming van de aarde en zelfs niet aan de menselijke invloed op dit proces. Mijn skepsis richt zich echter op de prioriteit die wordt geschonken aan de maatregelen die genomen moeten worden om dit proces te keren (waarvan de effectiviteit níét bewezen is i.t.t. het bestaan van het proces zelf). De strijd tegen vervuiling is volgens mij veel belangrijker dan een wellicht nutteloze strijd tegen stijgend water. Dijken, drijvende woningen en verhuizen naar hoger gelegen delen zijn betere methoden om hieraan te ontsnappen. Dat bepaalde delen in de wereld onbewoonbaar raken, zullen we voor lief moeten nemen, ook al omdat tegelijkertijd nieuw land bewoonbaar wordt.